Đẩy mạnh thanh toán dịch vụ môi trường rừng qua tài khoản

Hiện nay, Ban Quản lý Khu dự trữ thiên nhiên Mường Nhé quản lý tổng diện tích rừng gần 47.000ha. Riêng năm 2025, có 19.602ha rừng đủ điều kiện được chi trả tiền DVMTR. Để bảo vệ hiệu quả diện tích rừng được giao, đơn vị đã ký hợp đồng khoán bảo vệ rừng với 28 cộng đồng dân cư vùng đệm và một số lực lượng trên địa bàn các xã vùng đệm cùng tham gia quản lý, bảo vệ rừng. Cùng với việc giao khoán rõ ràng, minh bạch, Ban Quản lý Khu dự trữ thiên nhiên Mường Nhé đã chủ động phối hợp với các ngân hàng trên địa bàn thực hiện chi trả tiền công bảo vệ rừng thông qua tài khoản, từng bước hạn chế và tiến tới loại bỏ hình thức chi trả bằng tiền mặt.

Trao đổi về vấn đề này, ông Diệp Văn Chính, Giám đốc Ban Quản lý Khu dự trữ thiên nhiên Mường Nhé cho biết: Các đơn vị, tổ chức và cộng đồng nhận khoán có trách nhiệm quản lý, bảo vệ diện tích rừng được giao; thực hiện đúng cam kết trong hợp đồng; đồng thời phối hợp chặt chẽ với Ban trong công tác tuần tra, kiểm tra, kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật về lâm nghiệp. Đặc biệt là việc chi trả không sử dụng tiền mặt giúp công tác quản lý tài chính công khai, minh bạch, tạo niềm tin cho người dân và cộng đồng nhận khoán. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm đảm bảo an toàn trong quá trình chi trả, rút ngắn thời gian, giảm chi phí trung gian và tạo điều kiện để người dân tiếp cận các dịch vụ tài chính hiện đại.

Đến tháng 9/2025, Ban Quản lý Khu dự trữ thiên nhiên Mường Nhé đã tổ chức chi trả tiền công bảo vệ rừng theo đơn giá DVMTR năm 2024 qua hai đợt, với tổng số tiền lên tới 26,26 tỷ đồng, chủ yếu thông qua hình thức chuyển khoản. Việc hợp đồng khoán bảo vệ rừng với 28 cộng đồng đã góp phần bảo vệ tài nguyên rừng bền vững, đồng thời giúp hàng chục nghìn hộ gia đình đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn có thêm nguồn thu nhập ổn định, cải thiện đời sống và ngày càng gắn bó, có trách nhiệm với rừng.

Xác định chi trả tiền DVMTR kịp thời, đúng đối tượng là động lực quan trọng để người dân, cộng đồng và các chủ rừng gắn bó với rừng, thời gian qua, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh đã đẩy mạnh thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt, coi đây là giải pháp then chốt nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính, đảm bảo công khai, minh bạch và bảo vệ quyền lợi cho các chủ rừng. Theo đó, năm 2025, Quỹ đã hoàn thành việc thanh toán tiền DVMTR năm 2024 cho 6.626 chủ rừng, với tổng số tiền 165,720 tỷ đồng, đạt 98,4% so với tổng số tiền phải giải ngân.

Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng thanh toán tiền DVMTR của các năm trước cho 435 chủ rừng với số tiền 4,807 tỷ đồng. Kết quả này cho thấy những nỗ lực lớn trong công tác tổ chức chi trả, đặc biệt là việc chuyển đổi từ hình thức chi trả tiền mặt sang thanh toán qua tài khoản ngân hàng. Bà Mai Hương, Giám đốc Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh cho biết: Thực tế cho thấy, nhiều chủ rừng, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn gặp khó khăn về giấy tờ tùy thân, thủ tục thừa kế, cũng như chưa quen với việc mở và sử dụng tài khoản ngân hàng. Do đó, Quỹ đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để tháo gỡ từng vướng mắc cụ thể, tạo điều kiện thuận lợi nhất để người dân tiếp cận hình thức thanh toán không dùng tiền mặt.

Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng đã chủ động tham mưu cho Sở Nông nghiệp và Môi trường xây dựng kế hoạch làm việc với UBND các xã có nhiều chủ rừng chưa đủ điều kiện nhận tiền chi trả DVMTR. Cán bộ Quỹ phối hợp cùng chính quyền cơ sở rà soát từng trường hợp cụ thể, hướng dẫn bổ sung giấy tờ tùy thân, hoàn thiện thủ tục thừa kế và cập nhật thông tin cần thiết. Đến nay, cơ bản các xã đã tích cực vào cuộc, tháo gỡ vướng mắc thuộc thẩm quyền và đôn đốc, hướng dẫn các chủ rừng hoàn thiện hồ sơ để nhận tiền chi trả.

Cùng với đó, Quỹ đã phối hợp chặt chẽ với các ngân hàng tổ chức 7 đợt tuyên truyền, hướng dẫn mở tài khoản ngay tại cơ sở. Cán bộ Quỹ trực tiếp xuống thôn, bản hỗ trợ người dân kê khai thông tin, bổ sung giấy tờ và thực hiện thủ tục mở tài khoản tại địa phương. Nhờ vậy, đến nay, số chủ rừng đã có tài khoản để nhận tiền DVMTR đạt 7.087/7.540 chủ rừng, tạo nền tảng quan trọng cho việc chi trả nhanh chóng, chính xác và minh bạch. Ngoài tập trung vào công tác chi trả các năm trước, năm 2025, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh còn triển khai hiệu quả việc tạm ứng tiền DVMTR.

Đến ngày 20/12/2025, Quỹ đã hoàn thành tạm ứng hơn 75 tỷ đồng tiền DVMTR năm 2025 cho các chủ rừng thuộc lưu vực sông Đà, bảo đảm kịp thời, đúng đối tượng và đúng quy định. Sau khi rà soát, xử lý số liệu và tổng hợp diện tích rừng đủ điều kiện tạm ứng, Quỹ đã thực hiện tạm ứng tiền DVMTR năm 2025 cho 164.214,95ha rừng, với đơn giá từ 400 - 500 nghìn đồng/ha, tùy theo đối tượng sử dụng dịch vụ môi trường rừng. Tổng số tiền tạm ứng là 75,072 tỷ đồng cho 485 chủ rừng, trong đó chủ yếu là cộng đồng, hộ gia đình và tổ chức được giao quản lý rừng.

Việc đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt cùng với hoàn thành kế hoạch thu - chi trong năm 2025 đã giúp Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh nâng cao hiệu quả quản lý tài chính; tạo thêm nguồn lực để các chủ rừng chủ động triển khai công tác quản lý, bảo vệ rừng, tuần tra, phòng cháy, chữa cháy rừng, đặc biệt trong mùa khô. Qua đó, góp phần quan trọng vào mục tiêu quản lý, bảo vệ rừng bền vững và bảo vệ môi trường sinh thái trên địa bàn tỉnh.