Đòn bẩy kinh tế số

Để triển khai công tác chuyển đổi số, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Nghị quyết số 13-NQ/TU (ngày 1/10/2021) về chuyển đổi số đến năm 2025, định hướng đến năm 2030; UBND tỉnh xây dựng Đề án chuyển đổi số giai đoạn 2021 - 2025 và thành lập Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06. Với sự chỉ đạo thống nhất, quyết liệt, các ngành, lĩnh vực, địa phương triển khai kế hoạch cụ thể, hình thành nhiều mô hình, cách làm hiệu quả, đạt nhiều kết quả quan trọng.

Lĩnh vực du lịch, vận tải, tỉnh đã thực hiện số hóa 3D, xây dựng hình ảnh tham quan ảo cho 15 di tích lịch sử cấp quốc gia và 14 điểm du lịch tiêu biểu, giúp du khách có thể trải nghiệm không gian văn hóa lịch sử mọi lúc, mọi nơi. Hay việc triển khai “Quản lý thu lệ phí sát hạch lái xe tự động”, hệ thống cho phép thí sinh nộp lệ phí online qua phần mềm của VNPT liên kết với tài khoản ngân hàng, tự động tra cứu thông tin và hoàn trả tiền cho thí sinh sau khi đối soát kết quả thi.

Với tiềm năng lợi thế về nông nghiệp, tỉnh quan tâm ứng dụng những tiến bộ khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong lĩnh vực sản xuất, chế biến sâu. Đơn cử như: Nuôi cấy nấm đông trùng hạ thảo, sản xuất bào tử nấm Trichoderma để cải tạo đất, nhân giống mô tế bào cho các loại cây cảnh có giá trị kinh tế cao (hoa lan, hoa đồng tiền). Việc quản lý sản xuất theo tiêu chuẩn số hóa là một bước đột phá quan trọng để nâng cao giá trị nông sản địa phương.

Tính đến cuối năm 2025, tỉnh đã cấp 50 mã số vùng trồng cho các loại cây chủ lực (lúa gạo, chè, cà phê, mắc ca, cây ăn quả) với tổng diện tích hơn 1.111ha. Hệ thống quản lý mã số cho phép minh bạch thông tin về quy trình sản xuất, giúp nông sản Điện Biên đủ điều kiện tham gia các chuỗi cung ứng hiện đại và hướng tới xuất khẩu. Đồng thời, tỉnh hỗ trợ in hơn 218.000 tem truy xuất nguồn gốc cho các sản phẩm nông nghiệp, giúp người tiêu dùng dễ dàng kiểm chứng thông tin qua các ứng dụng quét mã QR.

Những nỗ lực chuyển đổi số đã mang lại kết quả rõ nét cho tăng trưởng kinh tế của Điện Biên. Tỷ trọng kinh tế số trong GRDP của tỉnh liên tục tăng, từ mức 11,5% năm 2024 lên 14% vào năm 2025. Trong đó, riêng doanh thu từ hoạt động viễn thông và internet năm 2025 ước đạt 772,5 tỷ đồng. Đây là một con số đầy ấn tượng đối với một tỉnh miền núi biên giới, phản ánh sự chuyển dịch đúng hướng của cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại, dựa trên nền tảng công nghệ số.

Chuyển đổi số giúp doanh nghiệp giảm chi phí, tăng năng suất; giúp chính quyền nâng cao hiệu quả quản lý; giúp người dân tiếp cận dịch vụ nhanh hơn, thuận tiện hơn. Đơn cử như việc triển khai các mô hình “Cây xăng không dùng tiền mặt” tại 100% cửa hàng xăng dầu hiện nay, hay 98,8% người hưởng lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội nhận tiền qua tài khoản, đã tạo ra sự minh bạch trong dòng tiền xã hội và tiết kiệm thời gian đi lại cho người dân.

Điểm sáng trong chuyển đổi số của tỉnh năm 2025 là sự hình thành và lớn mạnh của cộng đồng doanh nghiệp số, kết quả quan trọng nhất cho thấy sự thành công của chiến lược chuyển đổi số tại địa phương. Hiện toàn tỉnh có 45 doanh nghiệp công nghệ số đang hoạt động tích cực. Tiêu biểu như VNPT Điện Biên đi đầu trong việc triển khai các giải pháp hạ tầng và dịch vụ số cho cả khối chính quyền và doanh nghiệp. Đơn vị đã cung cấp Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính liên thông đến 45 xã/phường; hệ thống báo cáo thông minh VNPT VSR và hệ thống email công vụ phục vụ 6.000 cán bộ, công chức, viên chức trên toàn tỉnh. Hiện nay, toàn tỉnh có trên 84% doanh nghiệp nhỏ và vừa sử dụng nền tảng số, 98,9% doanh nghiệp tham gia nộp thuế điện tử.

Để tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển kinh tế số bền vững, cho năm 2026 và giai đoạn tiếp theo, tỉnh tập trung nâng cấp hạ tầng số một cách đồng bộ, ưu tiên xóa các “vùng lõm” sóng di động và internet tại các thôn, bản vùng cao, biên giới; đẩy mạnh triển khai mạng 5G tại các khu vực trung tâm và điểm du lịch. Tỉnh nghiên cứu thành lập “Quỹ đầu tư phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” để chủ động nguồn lực cho các nhiệm vụ đột phá; tăng cường hợp tác với các tập đoàn công nghệ lớn để giải quyết các bài toán lớn về ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) và Dữ liệu lớn (Big Data) trong các lĩnh vực ưu tiên...