Màu xanh cà phê mở lối đổi thay vùng cao

Những năm qua, tỉnh Điện Biên đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai đồng bộ nhiều chủ trương, giải pháp nhằm phát triển cây cà phê theo hướng sản xuất hàng hóa, bền vững, phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của từng vùng. Từ những vùng đất đồi còn nhiều nắng gió, cây cà phê từng bước bén rễ, vươn mình xanh tốt, mở ra hướng đi mới trong phát triển kinh tế nông nghiệp.

Nổi bật, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh ban hành Nghị quyết số 11-NQ/TU ngày 31/12/2025 về cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung, xanh, thông minh và bền vững; trong đó xác định cà phê là cây trồng chủ lực, giữ vai trò quan trọng trong định hướng phát triển nông nghiệp của tỉnh trong giai đoạn mới. Nghị quyết tạo động lực để các địa phương mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, hình thành vùng sản xuất tập trung, từng bước nâng cao giá trị kinh tế và thu nhập cho người dân.

Theo định hướng, năm 2026 tỉnh phấn đấu nâng tổng diện tích cà phê lên khoảng 13.135ha. Tỉnh tập trung triển khai trồng mới với quy mô lớn, dự kiến thực hiện khoảng 5.930ha cà phê trong năm 2026 với sự tham gia của hàng nghìn hộ dân.

Với quyết tâm tìm hướng đi bền vững cho nông nghiệp, tỉnh tập trung phát triển cà phê tại các vùng có điều kiện thuận lợi như Mường Ảng, Tuần Giáo, Búng Lao, Quài Tở… Đến nay, diện tích cà phê chè Arabica toàn tỉnh đạt khoảng 8.389,91ha; diện tích trồng mới năm 2025 đạt 3.478,07ha; diện tích kinh doanh đạt 2.915,23ha; sản lượng cà phê nhân năm 2025 ước đạt 6.215 tấn. Những con số không chỉ phản ánh sự phát triển về quy mô, mà còn cho thấy hành trình cây cà phê đang từng bước khẳng định vị thế là cây trồng chủ lực.

Mường Ảng được ví như “thủ phủ cà phê” của tỉnh. Trên những triền đồi nối tiếp nhau, hoa cà phê trắng muốt bung nở, hương thơm dịu dàng lan theo gió núi, báo hiệu một mùa cà phê đầy hy vọng. Niềm vui của người dân xã Mường Ảng năm vừa qua như được nhân đôi. Cà phê vừa được mùa, được giá, lại chính thức được cấp giấy ghi nhận sử dụng chỉ dẫn địa lý - một “tấm hộ chiếu” khẳng định thương hiệu nông sản vùng cao trên thị trường.

Bà Hà Thị Thanh Tâm, Chủ tịch UBND xã Mường Ảng cho biết: Giai đoạn 2025-2030, xã tiếp tục phát huy lợi thế cây cà phê, giữ ổn định 1.662ha hiện có, đồng thời trồng mới 638ha, nâng tổng diện tích lên khoảng 2.300ha. Bên cạnh đó, xã định hướng phát triển trên 1.000ha mắc ca trồng xen, che bóng cho cà phê, từng bước hình thành vùng nguyên liệu tập trung, mở rộng liên kết sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế bền vững.

Với niềm tin và kỳ vọng vào cây cà phê, mắc ca như những “mầm xanh” mở lối cho phát triển bền vững, nhiều xã trên địa bàn tỉnh đã đồng loạt tổ chức phát động trồng cà phê, mắc ca năm 2026. Trên những triền đồi còn phảng phất sương sớm, cán bộ và người dân cùng nhau xuống giống, vun đất, gửi gắm khát vọng đổi thay vào từng cây non.

Trong niềm vui rộn ràng lan tỏa khắp bản làng, sáng ngày 2/4, xã Mường Nhà tổ chức phát động trồng cà phê, mắc ca 2026, trong không khí sôi nổi, đầy háo hức. Ngay từ sớm, trên những triền đồi đón nắng, người dân cùng nhau vun đất, đặt hơn 350 cây giống xuống lòng đất, nâng niu như gửi gắm những ước vọng về tương lai. Từng hàng cây non mang theo niềm tin về những mùa quả ngọt.

Dự kiến trong năm 2026, toàn xã Mường Nhà sẽ trồng mới hơn 120ha cà phê, từng bước mở rộng vùng trồng. Những hàng cà phê đang bén rễ hôm nay không chỉ khởi đầu cho một mùa vụ mới, mà mở ra hy vọng về hành trình phủ xanh vùng đất, vun đắp cuộc sống ngày càng ấm no, khởi sắc cho người dân nơi đây.

Anh Lò Văn Bun, bản Lói, xã Mường Nhà hồ hởi chia sẻ: “Trước đây, bà con chủ yếu trồng ngô, sắn nên thu nhập bấp bênh. Nay được Nhà nước hỗ trợ giống, hướng dẫn kỹ thuật trồng cà phê, chúng tôi rất phấn khởi và tin tưởng vào hướng đi mới. Mong rằng vài năm tới cây bén rễ, cho thu hoạch ổn định, đời sống sẽ khá hơn”.

Cùng với mở rộng diện tích cà phê, tỉnh từng bước hoàn thiện công tác quản lý vùng trồng, chú trọng nâng cao giá trị và thương hiệu sản phẩm. Đến nay, đã cấp 7 mã số vùng trồng cà phê với diện tích 9,1ha; sản phẩm cà phê “Mường Ảng” được cấp chỉ dẫn địa lý trên quy mô gần 3.000ha, tạo dấu ấn riêng cho hương vị cà phê vùng cao. Hiện có 4 tổ chức, cá nhân được ghi nhận quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý, góp phần gìn giữ chất lượng, nâng tầm thương hiệu.

Chị Hứa Mộng Thủy, tổ dân phố 3, xã Mường Ảng phấn khởi cho hay: “Nhà tôi trồng hơn 5.000m² cây cà phê. Năm 2025 cà phê được mùa, năng suất cao, giá thu mua ổn định nên người trồng rất phấn khởi. Đặc biệt, việc sản phẩm được cấp chỉ dẫn địa lý đã nâng tầm giá trị, khẳng định thương hiệu trên thị trường, tạo động lực để bà con đầu tư chăm sóc theo hướng bền vững, chú trọng chất lượng và gắn bó lâu dài với cây cà phê”.

Điện Biên đặc biệt quan tâm đến công tác giống và chuyển giao kỹ thuật, ban hành quy định tạm thời về định mức kinh tế kỹ thuật trong sản xuất giống cà phê chè Arabica. Đồng thời công nhận 1.497 cây đầu dòng và 5 vườn cây đầu dòng, tạo nền tảng chủ động nguồn giống chất lượng cao phục vụ phát triển lâu dài.

Việc ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật được đẩy mạnh, từng bước thay đổi tập quán canh tác truyền thống. Nhiều mô hình sản xuất bền vững trên đất dốc dần được hình thành, người dân chú trọng sử dụng phân bón hữu cơ, trồng cây che bóng, cải tạo đất, giữ ẩm và bảo vệ môi trường sinh thái. Những cách làm mới không chỉ giúp cây cà phê sinh trưởng tốt, nâng cao năng suất, chất lượng, mà còn vun bồi cho đất đai thêm màu mỡ, để những triền đồi xanh tiếp tục vươn dài, mang theo kỳ vọng về một nền nông nghiệp bền vững.

Khi những cây cà phê bén rễ trên vùng đất mới, cũng là lúc niềm tin về một hướng đi bền vững được vun đắp. Hành trình ấy không chỉ là sự chuyển mình của cây trồng, mà còn là bước chuyển của tư duy sản xuất, của ý chí vươn lên trên vùng đất khó.