Số hóa bảo tàng, đánh thức lịch sử

Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ hiện đang lưu giữ, trưng bày gần 5.000 hiện vật gốc cùng nhiều tài liệu quý liên quan đến Chiến thắng Điện Biên Phủ. Nhằm xây dựng kho dữ liệu số phục vụ công tác quản lý và trưng bày, những năm gần đây, bảo tàng đã triển khai số hóa hiện vật. Đến nay, 960 hiện vật tiêu biểu đã được Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ số hóa 3D, tạo nền tảng cho việc phát triển các hình thức trưng bày hiện đại.

Bà Nguyễn Thị Thúy, Trưởng phòng Nghiệp vụ, Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ cho biết: “Trước đây, các hiện vật chỉ có thể tham quan trực tiếp, thông tin đi kèm còn hạn chế. Khi được số hóa 3D, chúng tôi có thể “mở” hiện vật ở nhiều góc độ, từ đó kể lại câu chuyện lịch sử qua lời giới thiệu của hướng dẫn viên, qua ứng dụng tham quan trên các phần mềm một cách trực quan, sinh động hơn”.

Trên cơ sở dữ liệu số hóa hiện vật, Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ từng bước hiện đại hóa với các phần mềm ứng dụng công nghệ được xây dựng như: Bảo tàng ảo, phần mềm quảng bá hiện vật AR, phim 3D và các phần mềm tương tác khác. Số hóa giúp du khách tìm hiểu nội dung thông tin hiện vật và những câu chuyện lịch sử liên quan đến công chúng với nhiều hình thức đa dạng, phong phú một cách chân thực nhất.

Không chỉ dừng lại ở việc tham quan trực tiếp, du khách còn có thể tìm hiểu sâu hơn thông tin về hiện vật thông qua hệ thống “cây tra cứu thông tin” được bố trí trong khu trưng bày. Hệ thống này cung cấp dữ liệu đa dạng như hình ảnh, video, câu chuyện lịch sử… theo từng chủ đề, với 3 ngôn ngữ Việt - Anh - Pháp, giúp người xem dễ dàng tiếp cận. Thậm chí chỉ cần sử dụng điện thoại thông minh hay máy tính, tải app về Chiến thắng Điện Biên Phủ, du khách cũng có thể tìm kiếm thông tin về các hiện vật mà không cần đến trực tiếp.

Anh Hoàng Hữu Nam, du khách đến từ tỉnh Thanh Hóa chia sẻ: “Tôi rất ấn tượng. Không cần hướng dẫn viên, tôi vẫn có thể hiểu sâu về lịch sử thông qua màn hình tương tác. Điều này khiến chuyến tham quan trở nên thú vị và dễ tiếp cận hơn”.

Nhằm tăng tính trải nghiệm cho du khách, từ tháng 8/2024, Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ đã triển khai nhiều nội dung mới, thay đổi lớn về công nghệ.

Hấp dẫn và thu hút nhiều du khách trải nghiệm nhất là khu trải nghiệm game thực tế ảo VR. Du khách tham gia bước vào phần mềm giả lập trận đánh của Chiến dịch Điện Biên Phủ và sử dụng kính VR, bộ điều khiển cầm tay... để trải nghiệm game. Người chơi cũng có thể tương tác thực tế thông qua các giác quan của mình. Qua đó, du khách sẽ có cảm nhận rõ nét hơn về những trận đánh trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Bên cạnh đó, khu vực chiếu phim 3D “Điện Biên Phủ - 56 ngày đêm” kết hợp với 3D mapping; phim tư liệu “Điện Biên - Đất và người” cũng thu hút đông đảo người xem. Phòng chiếu có sức chứa hơn 100 người, với hệ thống âm thanh sống động, màn hình lớn, sắc nét mang tới cho người xem những hình ảnh chân thực về Chiến dịch Điện Biên Phủ và mảnh đất Điện Biên.

Từ đầu năm đến nay, Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ đã đón hơn 40 nghìn lượt khách tham quan. Những phần mềm và thiết bị công nghệ hiện đại tương tác trực tiếp với khách tham quan không cần có sự hướng dẫn trực tiếp của các thuyết minh viên, chính là những trải nghiệm mới mẻ cho đông đảo người tham quan.

Bà Vũ Thị Tuyết Nga, Giám đốc Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ cho biết: Số hóa không chỉ là xu hướng mà là yêu cầu tất yếu. Trong dòng chảy mạnh mẽ của chuyển đổi số, Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ đang từng bước ‘thay áo mới’, vượt ra khỏi khuôn khổ của không gian trưng bày tĩnh để trở thành nơi kết nối sống động giữa quá khứ và hiện tại. Chúng tôi hướng tới xây dựng bảo tàng trở thành không gian mở, nơi lịch sử được truyền tải sinh động, phù hợp với nhu cầu tiếp cận của công chúng.

Việc ứng dụng công nghệ số đã và đang góp phần “đánh thức” lịch sử, biến những hiện vật tĩnh trở thành trải nghiệm sống động, giàu cảm xúc. Số hóa tại Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ, vì thế, không chỉ là câu chuyện của công nghệ, mà còn là hành trình kết nối quá khứ với hiện tại, để những giá trị lịch sử tiếp tục lan tỏa trong tương lai.